PCOS (Polikistik Over Sendromu) ve Adet Düzensizliği Rehberi
Polikistik over sendromu (PCOS) ve adet düzensizliğinin belirtileri, tanı süreci, yaşam tarzı ve tedavi seçenekleri hakkında anlaşılır bir rehber.

Adet düzensizliği, kadınların jinekoloğa en sık başvurma nedenlerinden biridir. Stres, kilo değişimi, tiroid sorunları ve hormon dengesizlikleri gibi pek çok neden adet düzenini etkileyebilir. Polikistik over sendromu (PCOS) ise üreme çağındaki kadınlarda adet düzensizliğinin sık görülen nedenlerinden biridir.
Bu rehberde normal adet döngüsünü, PCOS'un belirtilerini, tanının nasıl konduğunu ve yönetim seçeneklerini anlatıyoruz. PCOS kişiden kişiye farklı seyrettiği için yaklaşım da kişiye özel olarak planlanır.
Normal Adet Döngüsü Nasıl Olmalı?
Yetişkin kadınlarda adet döngüsü genellikle 21–35 gün arasında değişir ve kanama çoğunlukla 2–7 gün sürer. Döngünün her ay birkaç gün oynaması normal kabul edilebilir. Aşağıdaki durumlar ise değerlendirme gerektirebilir:
- 21 günden kısa veya 35 günden uzun döngüler
- Yılda sekizden az adet görmek ya da üç aydan uzun süre adet görmemek
- Çok yoğun veya 7 günden uzun süren kanamalar
- Adetler arasında veya ilişki sonrası kanama
PCOS Nedir?
Polikistik over sendromu; yumurtlamanın düzensiz olması veya hiç olmaması, erkeklik hormonlarının (androjenlerin) etkisinin artması ve ultrasonda yumurtalıklarda çok sayıda küçük folikül görülmesiyle karakterize hormonal bir durumdur. Adındaki “kist” ifadesine rağmen, ultrasonda görülenler aslında gelişimini tamamlayamamış küçük foliküllerdir.
PCOS'un kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, genetik yatkınlık ve insülin direncinin önemli rol oynadığı düşünülmektedir.
PCOS Belirtileri
- Seyrek, düzensiz veya hiç olmayan adetler
- Yüzde, göğüste veya karında artmış kıllanma
- Akne ve ciltte yağlanma
- Saç dökülmesi veya saçlarda incelme
- Kilo almaya yatkınlık ve kilo vermede zorlanma
- Gebe kalmada güçlük
Her kadında tüm belirtiler görülmez; bazı kadınlarda yalnızca adet düzensizliği bulunabilir.
Tanı Nasıl Konur?
PCOS tanısı tek bir testle konmaz. Yaygın olarak kullanılan ölçütlere göre şu üç bulgudan en az ikisinin bulunması ve benzer tabloya yol açabilecek diğer nedenlerin dışlanması gerekir:
- Seyrek yumurtlama veya yumurtlamanın olmaması (düzensiz adetler)
- Klinik (kıllanma, akne) veya kan testiyle saptanan androjen fazlalığı
- Ultrasonda polikistik over görünümü
Değerlendirmede genellikle transvajinal ultrason ve hormon testleri kullanılır. Tiroid fonksiyonları ve prolaktin gibi testlerle benzer belirtilere yol açabilecek durumlar araştırılır. Uzun dönem sağlık açısından kan şekeri ve kolesterol değerlerine de bakılabilir.
PCOS Nasıl Yönetilir?
PCOS kalıcı olarak “geçen” bir durum değil, yönetilebilen bir durumdur. Tedavi; şikâyetlere, yaşa ve gebelik isteğine göre kişiye özel planlanır.
- Yaşam tarzı: Dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve fazla kilonun bir kısmının verilmesi bazı kadınlarda adet düzenini ve metabolik değerleri olumlu etkileyebilir.
- Adet düzenini sağlamak: Gebelik istemeyen kadınlarda hormonal ilaçlarla adet düzeni sağlanabilir ve rahim iç zarı korunabilir.
- Kıllanma ve akne: İlaç tedavisi ve dermatolojik destekle şikâyetler azaltılabilir.
- Gebelik isteği: Yumurtlamayı uyaran ilaçlar, gerekirse aşılama veya tüp bebek gibi seçenekler değerlendirilebilir.
Hangi ilacın kullanılacağı ve tedavinin süresi, muayene ve değerlendirme sonrasında hekiminizle birlikte belirlenir.
PCOS ve Gebelik
PCOS'u olan birçok kadın, kendiliğinden ya da tedavi desteğiyle gebe kalabilir. Gebelik planlıyorsanız, gebelik öncesinde değerlendirme yaptırmanız; folik asit kullanımı, kilo yönetimi ve kan şekeri kontrolü gibi konularda hazırlık yapmanızı sağlar. Gebelikte şeker yükleme testi gibi kontroller özellikle önemlidir. Ayrıntılar için tüp bebek sürecine hazırlık rehberine göz atabilirsiniz.
Adet Düzensizliğinin Diğer Nedenleri
Her adet düzensizliği PCOS değildir. Tiroid hastalıkları, prolaktin yüksekliği, aşırı egzersiz veya ani kilo kaybı, yoğun stres, erken yumurtalık yetmezliği, miyomlar ve rahim içi polipler de adet düzenini etkileyebilir. Bu nedenle düzensizliğin nedenini doğru belirlemek için muayene ve gerekli testler önemlidir.
Teşvikiye Muayenehanesi: İletişim ve Randevu
Op. Dr. Seyfettin Özvural, Teşvikiye'deki muayenehanesinde Nişantaşı, Teşvikiye ve Şişli çevresinden gelen hastalarını randevu ile kabul etmektedir. Aklınızdaki soruları muayene sırasında konuşmak ve size özel bir planı birlikte belirlemek için önceden randevu almanız önerilir.
- Adres: Teşvikiye Mah., Hakkı Yeten Cad., Doğu İş Merkezi No:15 Kat:8, 34365 Şişli/İstanbul
- Telefon: 0530 923 54 56
- WhatsApp: WhatsApp üzerinden yazın
- Çalışma saatleri: Pazartesi–Salı 08:00–18:00, Çarşamba–Cuma 09:00–17:00, Cumartesi 08:00–17:00, Pazar kapalı
Randevu talebinizi randevu sayfası üzerinden iletebilir ya da iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz. Diğer konular için Sağlık Rehberi sayfasındaki yazılara göz atabilirsiniz.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Size uygun yaklaşım, muayene ve değerlendirme sonrasında hekiminizle birlikte belirlenir. Acil bir durumda en yakın acil servise başvurun.
Sizin için doğru adım ne, birlikte konuşalım
Buradaki bilgiler genel bir çerçeve veriyor. Sizin özel durumunuz için kısa bir görüşme yapıp ne gerektiğini söyleyebiliriz.