Endometriozis nedir?
Endometriozis, rahmin iç tabakasına (endometrium) benzer dokunun yumurtalıklar, tüpler, rahim çevresindeki bağlar ve karın zarı gibi rahim dışındaki bölgelere yerleşmesidir. Bu doku adet döngüsündeki hormonal değişikliklere yanıt verir; iltihabi tepki ve yapışıklıklar oluşturabilir. Yumurtalıkta oluşan ve içi koyu kıvamlı eski kanla dolu kistlere halk arasında "çikolata kisti" (endometrioma) denir.
Belirtiler
- Giderek artan ve ağrı kesicilere yeterli yanıt vermeyen adet ağrısı
- Adet dışında da süren kasık ağrısı
- Cinsel ilişki sırasında veya sonrasında ağrı
- Adet döneminde ağrılı dışkılama ya da idrar yapma
- Gebe kalmada güçlük
- Yorgunluk
Belirtilerin şiddeti hastalığın yaygınlığıyla her zaman uyumlu değildir; yaygın hastalığı olan bir kadında hafif yakınmalar, sınırlı hastalığı olan bir kadında şiddetli ağrı görülebilir.
Olası nedenler ve risk etkenleri
Endometriozisin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Adet kanının tüplerden karın boşluğuna geri akışı, bağışıklık sistemi ve genetik etkenler üzerinde durulan açıklamalardır.
- Annede veya kız kardeşte endometriozis öyküsü
- Erken yaşta başlayan adetler ve kısa döngüler
- Hiç doğum yapmamış olmak
Tanı süreci
Değerlendirme ayrıntılı öykü ve jinekolojik muayeneyle başlar. Transvajinal ultrason, özellikle çikolata kistlerini göstermede yararlıdır; derin yerleşimli hastalık şüphesinde MR istenebilir. Kesin tanı, gerektiğinde laparoskopi sırasında dokunun görülmesi ve örnek alınmasıyla konur. Ancak tedaviye başlamak için her hastada laparoskopi gerekmez.
Tedavi seçenekleri
Endometriozis tedavisinde amaç ağrının kontrolü, yaşam kalitesinin korunması ve gebelik isteği olan kadınlarda doğurganlığın desteklenmesidir. Tedavi; yakınmalara, kistin büyüklüğüne, yaşa ve gebelik planına göre bireysel olarak belirlenir.
- Ağrı kesiciler ve hormonal tedaviler
- Laparoskopik cerrahi ile endometriozis odaklarının ve kistlerin çıkarılması
- Yumurtalık rezervini korumaya özen gösteren cerrahi planlama
- Gebelik isteği olanlarda aşılama veya tüp bebek tedavileri
Hangi yaklaşımın uygun olduğu, muayene ve değerlendirme sonrasında hekiminizle birlikte belirlenir.
Ne zaman hekime başvurmalı?
- Adet ağrınız günlük yaşamınızı kısıtlıyorsa
- İlişki sırasında ağrı yaşıyorsanız
- Ultrasonda yumurtalıkta kist saptandıysa
- Gebe kalmakta zorlanıyorsanız
Endometriozis ile ilgili yakınmalarınızın değerlendirilmesi için Teşvikiye'deki (Nişantaşı, Şişli) muayenehanemizden randevu oluşturabilir ya da 0530 923 54 56 numaralı WhatsApp hattımız üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Bilgilendirme: Bu içerik genel sağlık bilgisi sunar; tanı koymaz, muayenenin ve kişiye özel tedavi planının yerini tutmaz.
Sıkça sorulan sorular
Endometriozis kısırlığa neden olur mu?
Çikolata kisti mutlaka ameliyat edilmeli mi?
Endometriozis tekrarlar mı?
Gebelik endometriozisi iyileştirir mi?
Tanı neden gecikebilir?
Aynı kategori
İlgili hastalıklar
Polikistik Over Sendromu (PCOS)
PCOS; adet düzensizliği, androjen fazlalığına bağlı belirtiler ve yumurtalıkların ultrason görünümüyle tanınan, kişiden kişiye farklı seyreden yaygın bir hormonal durumdur.
Rahim Miyomu
Rahmin kas dokusundan gelişen iyi huylu yapılardır; çoğu belirti vermez, ancak yerleşim ve büyüklüğüne göre kanama, basınç ve gebelikle ilgili sorunlara yol açabilir.
HPV Enfeksiyonu
İnsan papilloma virüsü (HPV), cinsel temasla bulaşan yaygın bir virüstür; bazı tipleri genital siğillere, bazıları ise rahim ağzında hücre değişikliklerine yol açabilir.
İlgili içerikler
Makaleler ve ileri okuma
Tüp Bebek ve Üreme Sağlığı
Tüp Bebek Sürecine Genel Bakış: Adım Adım IVF
Tüp bebek (IVF/ICSI) tedavisinin ön değerlendirmeden gebelik testine kadar hangi aşamalardan oluştuğunu anlatan bilgilendirici bir rehber.

Kaynaklar ve ileri okuma
Bu sayfadaki genel çerçeveyi destekleyen kılavuz ve bilimsel kaynaklar: