Polikistik over sendromu (PCOS) nedir?
Polikistik over sendromu (PCOS), yumurtlamanın düzenli gerçekleşmediği ve erkeklik hormonlarının (androjenlerin) etkisinin arttığı hormonal bir durumdur. Adı "çok sayıda kist" çağrıştırsa da ultrasonda görülen yapılar gerçek kistler değil, gelişimi tamamlanmamış küçük foliküllerdir. PCOS yalnızca üreme sağlığını değil, metabolizmayı ve genel sağlığı da ilgilendirebilir; bu nedenle uzun dönemli ve bütüncül bir takip yaklaşımı önerilir.
Belirtiler
- Seyrek, düzensiz ya da uzun süre gelmeyen adetler
- Yüz, göğüs veya karın bölgesinde artmış kıllanma
- Akne ve yağlı cilt
- Saç dökülmesi veya saç çizgisinde incelme
- Kilo artışı ya da kilo vermede güçlük
- Gebe kalmada gecikme
Belirtilerin tamamının aynı kişide görülmesi gerekmez; bazı kadınlarda yalnızca adet düzensizliği, bazılarında yalnızca cilt bulguları ön plandadır.
Olası nedenler ve risk etkenleri
PCOS'un tek bir nedeni bilinmemektedir. Genetik yatkınlık, insülin direnci ve hormon dengesindeki değişikliklerin birlikte rol oynadığı düşünülmektedir.
- Ailede PCOS veya tip 2 diyabet öyküsü
- İnsülin direnci
- Fazla kilo (her PCOS'lu kadında görülmez)
Tanı süreci
Tanı; adet öyküsü, androjen fazlalığına ait klinik ya da laboratuvar bulguları ve ultrasonda yumurtalık görünümünün birlikte değerlendirilmesiyle konur. Tiroid hastalıkları ve prolaktin yüksekliği gibi benzer tablo oluşturabilen durumlar kan testleriyle dışlanır. Gerekli görülürse kan şekeri, insülin ve kolesterol değerleri de incelenir.
Tedavi seçenekleri
Tedavi, kişinin yakınmalarına ve önceliklerine göre planlanır. Gebelik isteği olmayan bir kadında adet düzeninin sağlanması ve cilt bulgularının kontrolü öne çıkarken, gebelik planlayan bir kadında yumurtlamayı destekleyen tedaviler gündeme gelir.
- Beslenme düzeni, düzenli fiziksel aktivite ve uyku gibi yaşam tarzı düzenlemeleri
- Adet düzenini sağlamaya yönelik hormonal tedaviler
- İnsülin direnci varsa buna yönelik ilaçlar
- Gebelik isteği olanlarda yumurtlamayı uyarıcı tedaviler; gerekirse aşılama veya tüp bebek
Hangi yaklaşımın uygun olduğu, muayene ve değerlendirme sonrasında hekiminizle birlikte belirlenir.
Ne zaman hekime başvurmalı?
- Üç aydan uzun süredir adet görmüyorsanız
- Adetleriniz yılda sekiz kezden seyrek geliyorsa
- Artan kıllanma, akne veya saç dökülmesi yaşıyorsanız
- Bir yıldır (35 yaş üzerinde altı aydır) gebe kalmaya çalışıyorsanız
Polikistik over sendromu (PCOS) ile ilgili yakınmalarınızın değerlendirilmesi için Teşvikiye'deki (Nişantaşı, Şişli) muayenehanemizden randevu oluşturabilir ya da 0530 923 54 56 numaralı WhatsApp hattımız üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Bilgilendirme: Bu içerik genel sağlık bilgisi sunar; tanı koymaz, muayenenin ve kişiye özel tedavi planının yerini tutmaz.
Sıkça sorulan sorular
PCOS tamamen geçer mi?
PCOS olan kadınlar gebe kalabilir mi?
Ultrasonda çok sayıda folikül görülmesi PCOS demek midir?
Kilo vermek PCOS belirtilerini etkiler mi?
PCOS uzun vadede neden takip edilmeli?
Aynı kategori
İlgili hastalıklar
Endometriozis (Çikolata Kisti)
Rahim iç zarına benzer dokunun rahim dışında yerleşmesiyle oluşan, ağrı ve gebe kalma güçlüğüne yol açabilen süreğen bir hastalıktır.
Rahim Miyomu
Rahmin kas dokusundan gelişen iyi huylu yapılardır; çoğu belirti vermez, ancak yerleşim ve büyüklüğüne göre kanama, basınç ve gebelikle ilgili sorunlara yol açabilir.
HPV Enfeksiyonu
İnsan papilloma virüsü (HPV), cinsel temasla bulaşan yaygın bir virüstür; bazı tipleri genital siğillere, bazıları ise rahim ağzında hücre değişikliklerine yol açabilir.
İlgili içerikler
Makaleler ve ileri okuma
Kadın Sağlığı · Hormon ve Adet Sağlığı
PCOS ile Yaşam: Günlük Hayatta Nelere Dikkat Edilebilir?
Polikistik over sendromu (PCOS) olan kadınlar için beslenme, hareket, uyku, ruh sağlığı ve düzenli kontrollere dair günlük yaşam önerileri.

Tüp Bebek ve Üreme Sağlığı
Tüp Bebek Sürecine Genel Bakış: Adım Adım IVF
Tüp bebek (IVF/ICSI) tedavisinin ön değerlendirmeden gebelik testine kadar hangi aşamalardan oluştuğunu anlatan bilgilendirici bir rehber.

Kaynaklar ve ileri okuma
Bu sayfadaki genel çerçeveyi destekleyen kılavuz ve bilimsel kaynaklar: