Preeklampsi nedir?
Preeklampsi, halk arasında "gebelik zehirlenmesi" olarak bilinen ve gebeliğin genellikle 20. haftasından sonra yüksek tansiyonla birlikte idrarda protein kaçağı ya da böbrek, karaciğer, beyin gibi organlarda etkilenme bulgularıyla seyreden bir durumdur. Plasentanın gelişimiyle ilişkili olduğu düşünülmektedir. Hafif seyredebileceği gibi hızla ağırlaşabileceği için düzenli tansiyon ölçümü ve uyarı işaretlerinin bilinmesi önemlidir.
Belirtiler
- Yüksek tansiyon (çoğu zaman tek bulgudur)
- Geçmeyen şiddetli baş ağrısı
- Bulanık görme, ışık çakması gibi görme sorunları
- Kaburgaların altında, özellikle sağ üst karında ağrı
- Yüz, el ve ayaklarda ani artan şişlik
- Bulantı-kusma ve genel kötülük hissi
Gebelikte bir miktar ayak şişliği olağandır; ancak ani artan şişlik, baş ağrısı ve görme bozukluğu birlikteyse vakit kaybetmeden değerlendirme gerekir.
Olası nedenler ve risk etkenleri
Kesin nedeni bilinmemekle birlikte plasenta damarlarının gelişimindeki sorunlar temel mekanizma olarak kabul edilir. Bazı durumlar riski artırır:
- İlk gebelik
- Önceki gebelikte preeklampsi öyküsü
- Gebelik öncesi yüksek tansiyon, böbrek hastalığı veya diyabet
- Çoğul gebelik (ikiz vb.)
- İleri anne yaşı ve fazla kilo
- Tüp bebek ile oluşan gebelikler
Tanı süreci
Her gebelik kontrolünde tansiyon ölçülür ve gerekli durumlarda idrarda protein bakılır. Preeklampsi şüphesinde kan testleriyle böbrek ve karaciğer fonksiyonları, kan pulcukları (trombosit) değerlendirilir. Bebeğin büyümesi ve plasenta kan akımı ultrason ve Doppler ile izlenir.
Tedavi seçenekleri
Preeklampsinin sona ermesini sağlayan temel adım bebeğin ve plasentanın doğumudur. Doğum zamanlaması; gebelik haftası, annenin durumu ve bebeğin sağlığı birlikte değerlendirilerek belirlenir. Bu süreçte tansiyon düşürücü ilaçlar, yakın anne ve bebek takibi, gerekirse hastanede izlem uygulanır. Risk taşıyan gebelerde erken dönemde başlanan düşük doz aspirin, hekim önerisiyle koruyucu amaçla kullanılabilir.
Hangi yaklaşımın uygun olduğu, muayene ve değerlendirme sonrasında hekiminizle birlikte belirlenir.
Ne zaman hekime başvurmalı?
- Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu veya sağ üst karın ağrısı varsa (acil başvurun)
- Yüzünüzde, ellerinizde ani şişlik olduysa
- Evde ölçtüğünüz tansiyon yüksek seyrediyorsa
- Bebek hareketlerinde azalma fark ederseniz
Gebelik ve doğum sonrası döneme ilişkin sorularınız için Teşvikiye'deki (Nişantaşı, Şişli) muayenehanemizden randevu oluşturabilir ya da 0530 923 54 56 numaralı WhatsApp hattımız üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Bilgilendirme: Bu içerik genel sağlık bilgisi sunar; tanı koymaz, muayenenin ve kişiye özel tedavi planının yerini tutmaz.
Sıkça sorulan sorular
Preeklampsi önlenebilir mi?
Ayak şişliği preeklampsi belirtisi midir?
Preeklampside normal doğum mümkün mü?
Doğumdan sonra preeklampsi devam eder mi?
Bir sonraki gebelikte tekrarlar mı?
Aynı kategori
İlgili hastalıklar
Polikistik Over Sendromu (PCOS)
PCOS; adet düzensizliği, androjen fazlalığına bağlı belirtiler ve yumurtalıkların ultrason görünümüyle tanınan, kişiden kişiye farklı seyreden yaygın bir hormonal durumdur.
Endometriozis (Çikolata Kisti)
Rahim iç zarına benzer dokunun rahim dışında yerleşmesiyle oluşan, ağrı ve gebe kalma güçlüğüne yol açabilen süreğen bir hastalıktır.
Rahim Miyomu
Rahmin kas dokusundan gelişen iyi huylu yapılardır; çoğu belirti vermez, ancak yerleşim ve büyüklüğüne göre kanama, basınç ve gebelikle ilgili sorunlara yol açabilir.
İlgili içerikler
Makaleler ve ileri okuma
Gebelik ve Doğum · Gebelik Takibi
Gebeliğin Son Dönemi: 32–37. Haftalarda Nelere Dikkat Edilmeli?
Bebeğin hızla kilo aldığı ve doğuma hazırlandığı 32–37. haftalarda gebelerin dikkat etmesi gereken belirtiler, kontroller ve pratik öneriler.

Gebelik ve Doğum · Gebelik Takibi
Gebelikte Haftalara Göre Takip: Hangi Dönemde Neler Yapılır?
İlk muayeneden doğuma kadar gebelik takibinde hangi dönemde hangi kontrol ve testlerin gündeme geldiğini genel hatlarıyla anlatan bir rehber.

Kaynaklar ve ileri okuma
Bu sayfadaki genel çerçeveyi destekleyen kılavuz ve bilimsel kaynaklar: