Hastalıklar bilgi rehberi

Preeklampsi (Gebelik Zehirlenmesi)

Gebeliğin genellikle 20. haftasından sonra ortaya çıkan, yüksek tansiyon ve organ etkilenmesiyle seyreden, yakın takip gerektiren bir gebelik komplikasyonudur.

Hazırlayan: Seyfettin Özvural8 Kasım 20263 dk okuma

Preeklampsi nedir?

Preeklampsi, halk arasında "gebelik zehirlenmesi" olarak bilinen ve gebeliğin genellikle 20. haftasından sonra yüksek tansiyonla birlikte idrarda protein kaçağı ya da böbrek, karaciğer, beyin gibi organlarda etkilenme bulgularıyla seyreden bir durumdur. Plasentanın gelişimiyle ilişkili olduğu düşünülmektedir. Hafif seyredebileceği gibi hızla ağırlaşabileceği için düzenli tansiyon ölçümü ve uyarı işaretlerinin bilinmesi önemlidir.

Belirtiler

  • Yüksek tansiyon (çoğu zaman tek bulgudur)
  • Geçmeyen şiddetli baş ağrısı
  • Bulanık görme, ışık çakması gibi görme sorunları
  • Kaburgaların altında, özellikle sağ üst karında ağrı
  • Yüz, el ve ayaklarda ani artan şişlik
  • Bulantı-kusma ve genel kötülük hissi

Gebelikte bir miktar ayak şişliği olağandır; ancak ani artan şişlik, baş ağrısı ve görme bozukluğu birlikteyse vakit kaybetmeden değerlendirme gerekir.

Olası nedenler ve risk etkenleri

Kesin nedeni bilinmemekle birlikte plasenta damarlarının gelişimindeki sorunlar temel mekanizma olarak kabul edilir. Bazı durumlar riski artırır:

  • İlk gebelik
  • Önceki gebelikte preeklampsi öyküsü
  • Gebelik öncesi yüksek tansiyon, böbrek hastalığı veya diyabet
  • Çoğul gebelik (ikiz vb.)
  • İleri anne yaşı ve fazla kilo
  • Tüp bebek ile oluşan gebelikler

Tanı süreci

Her gebelik kontrolünde tansiyon ölçülür ve gerekli durumlarda idrarda protein bakılır. Preeklampsi şüphesinde kan testleriyle böbrek ve karaciğer fonksiyonları, kan pulcukları (trombosit) değerlendirilir. Bebeğin büyümesi ve plasenta kan akımı ultrason ve Doppler ile izlenir.

Tedavi seçenekleri

Preeklampsinin sona ermesini sağlayan temel adım bebeğin ve plasentanın doğumudur. Doğum zamanlaması; gebelik haftası, annenin durumu ve bebeğin sağlığı birlikte değerlendirilerek belirlenir. Bu süreçte tansiyon düşürücü ilaçlar, yakın anne ve bebek takibi, gerekirse hastanede izlem uygulanır. Risk taşıyan gebelerde erken dönemde başlanan düşük doz aspirin, hekim önerisiyle koruyucu amaçla kullanılabilir.

Hangi yaklaşımın uygun olduğu, muayene ve değerlendirme sonrasında hekiminizle birlikte belirlenir.

Ne zaman hekime başvurmalı?

  • Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu veya sağ üst karın ağrısı varsa (acil başvurun)
  • Yüzünüzde, ellerinizde ani şişlik olduysa
  • Evde ölçtüğünüz tansiyon yüksek seyrediyorsa
  • Bebek hareketlerinde azalma fark ederseniz

Gebelik ve doğum sonrası döneme ilişkin sorularınız için Teşvikiye'deki (Nişantaşı, Şişli) muayenehanemizden randevu oluşturabilir ya da 0530 923 54 56 numaralı WhatsApp hattımız üzerinden iletişime geçebilirsiniz.

Bilgilendirme: Bu içerik genel sağlık bilgisi sunar; tanı koymaz, muayenenin ve kişiye özel tedavi planının yerini tutmaz.

Sıkça sorulan sorular

Preeklampsi önlenebilir mi?
Risk taşıyan gebelerde hekim önerisiyle erken dönemde başlanan düşük doz aspirin riski azaltabilir. Düzenli gebelik kontrolleri erken fark edilmesini sağlar.
Ayak şişliği preeklampsi belirtisi midir?
Gebelikte hafif ayak şişliği sık ve çoğu zaman olağandır. Ani artan şişlik, özellikle yüzde ve ellerde, ve tansiyon yüksekliği eşlik ediyorsa değerlendirme gerekir.
Preeklampside normal doğum mümkün mü?
Annenin ve bebeğin durumu uygunsa normal doğum mümkün olabilir. Karar her gebe için ayrı ayrı verilir.
Doğumdan sonra preeklampsi devam eder mi?
Tansiyon yüksekliği doğumdan sonraki günlerde de sürebilir ve nadiren doğum sonrasında ortaya çıkabilir. Bu nedenle doğum sonrası takip önemlidir.
Bir sonraki gebelikte tekrarlar mı?
Preeklampsi öyküsü olanlarda sonraki gebelikte risk artmıştır. Gebelik öncesinde ve erken dönemde hekiminizle risk değerlendirmesi yapılması önerilir.
Önemli bilgilendirme: Bu sayfa genel sağlık bilgisi sunar; tanı koymaz, kişiye özel tedavi önerisi vermez. Belirtileriniz için kadın hastalıkları ve doğum uzmanı değerlendirmesi alın.
preeklampsigebelik zehirlenmesigebelikte tansiyonyüksek tansiyon

Aynı kategori

İlgili hastalıklar

Tümünü gör

İlgili içerikler

Makaleler ve ileri okuma

Tüm makaleler

Kaynaklar ve ileri okuma

Bu sayfadaki genel çerçeveyi destekleyen kılavuz ve bilimsel kaynaklar: